Je loonstrook van juni ligt voor je en het getal valt opnieuw tegen. Of je hoort tijdens een bbq dat een oud-studiegenoot twee keer zoveel verdient in een vergelijkbare baan, en je vraagt je af of jij ergens iets mist. Misschien verdien je inderdaad onder modaal, maar het is ook mogelijk dat je gewoon niet precies weet waar de grens ligt en wat dat voor jou betekent.
Dit artikel legt eerst uit waar je staat, en gaat daarna door naar de opties die voor jouw situatie het meeste opleveren, van salarisonderhandeling tot toeslagen die veel mensen laten liggen.
Check eerst: verdien jij echt onder modaal?
Het modale inkomen is het inkomen dat het vaakst voorkomt in Nederland, het is dus niet het gemiddelde maar de meest gebruikelijke waarde. Begin 2026 ligt het modale brutojaarloon rond de 44.000 euro, inclusief vakantiegeld. Dat vakantiegeld (meestal 8% van je jaarsalaris) telt mee, dus vergeet dat niet.
Zo bereken je het snel: pak je loonstrook en zoek je brutomaandloon. Vermenigvuldig dat met 12 en tel daar je vakantiegeld bij op. Verdien je bruto minder dan ongeveer 44.000 euro per jaar in totaal? Dan verdien je onder modaal.
Werk je parttime? Bereken dan eerst je fulltime equivalent. Als je 24 uur per week werkt in een 40-urige functie, verdeel je je brutoloon door 0,6 om het fulltime salaris te berekenen. Zo zie je of de functie zelf onderbetaald is, of dat je simpelweg minder uren werkt.
Bepaal je vertrekpunt: welk profiel past bij jou?
Niet iedereen die onder modaal verdient, bevindt zich in dezelfde situatie. De route omhoog verschilt sterk. Herken jezelf in een van deze vier profielen:
- Vaste baan met ruimte: Je werkt fulltime in loondienst, maar verdient minder dan modaal. Vaak zit er meer in dan je denkt.
- Parttime werker: Je hebt bewust of door omstandigheden minder uren. Uitbreiden is de meest directe route, maar niet altijd mogelijk.
- Zzp’er met lage uurtarieven: Je werkt voor jezelf, maar je tarief dekt nauwelijks je kosten en je netto-inkomen valt tegen.
- Herintreder of langdurig werkloze: Je bent een tijd weg geweest van de arbeidsmarkt en zoekt de beste terugkeerroute.
Onthoud welk profiel bij jou past. Verderop in dit artikel verwijzen we er steeds naar.
De snelste winst: salaris heronderhandelen
Voor wie een vaste baan heeft, is dit de eerste stap. Veel mensen die onder modaal verdienen, hebben nooit actief onderhandeld over hun salaris. Ze accepteerden het aanbod bij indiensttreding en vroegen daarna nooit meer om een verhoging.
Concrete tips voor een onderhandelingsgesprek:
- Bereid bewijsmateriaal voor. Denk aan afgeronde projecten, positieve beoordelingen, of taken die je bent gaan doen die buiten je functieomschrijving vallen.
- Zoek marktconforme salarissen op via websites als Nationale Vacaturebank of het CBS-salariskompas. Dat geeft je een concreet getal om op te bouwen.
- Vraag het gesprek aan na een zichtbaar succes, niet na een drukke periode of vlak voor de zomervakantie.
- Stel een concreet bedrag voor, geen vage wens. Zeg: “Ik zou graag mijn salaris bespreken en heb op basis van mijn bijdrage en de markt een verhoging van 10% voor ogen.” Dat werkt beter dan “Ik dacht dat ik misschien iets meer zou kunnen verdienen.”
Voor zzp’ers werkt dit anders: heronderhandel je tarieven bij bestaande opdrachtgevers, of durf bij nieuwe opdrachten hoger in te zetten dan je gewend bent. Veel freelancers zitten structureel te laag omdat ze nooit hun tarief hebben verhoogd.
Meer uren of een switch: wanneer is dat realistisch?
Parttime werkers die meer willen verdienen, hebben de meest directe route: uitbreiden. Vraag bij je werkgever of er ruimte is voor extra uren, eventueel tijdelijk. Als dat niet lukt, overweeg dan een functie bij een werkgever die meer uren aanbiedt.
Wil je een switch naar een sector met een hoger startsalaris? Er zijn sectoren waar je nu relatief snel kunt instromen met een modaal of hoger startsalaris, ook zonder jarenlange opleiding:
- Logistiek en transport: Chauffeurs, magazijnmedewerkers en logistiek planners zijn schaars. Startsalarissen liggen al snel boven modaal, zeker bij ploegendiensten.
- Zorg: Via verpleegkundige vervolgopleidingen of als verzorgende IG zijn er instapbanen met groeiperspectief.
- Techniek: Onderhoudsmonteurs en technisch operators zijn nog altijd moeilijk te vinden. Werken en leren tegelijk is hier gangbaar.
- IT-helpdesk: Voor een eerste helpdeskfunctie heb je vaak geen HBO-diploma nodig, maar wel goede communicatieve vaardigheden en basiskennis van computers.
Bijscholing die loont binnen 12 maanden
Een lange universitaire studie is voor veel mensen in deze situatie niet haalbaar. Maar kortdurende opleidingen en erkende certificaten kunnen je salaris binnen een jaar merkbaar verhogen.
Voorbeelden die aantoonbaar werken: een BHV-certificaat of VCA voor technische functies, een Microsoft of Google-certificering voor IT, een rijbewijs voor de logistiek, of een erkende zorgopleiding via een ROC.
Let op vergoedingsmogelijkheden. Het STAP-budget bestaat niet meer, maar sectorfondsen, ook wel O&O-fondsen genoemd, vergoeden in veel branches (zorg, bouw, techniek, handel) een deel of zelfs het volledige cursusgeld. Je werkgever is verplicht je te informeren over het toepasselijke fonds in jouw sector. Vraag er actief naar bij HR of je vakbond.
Voor werkzoekenden is er via het UWV soms een scholingsvoucher beschikbaar. Dat verschilt per regio en situatie, dus informeer bij je werkcoach.
Bijverdienen als brug, niet als eindoplossing
Bijverdienen kan nuttig zijn om de periode te overbruggen terwijl je werkt aan structurele verbetering. Maar hou het realistisch en wees voorzichtig met twee grenzen:
De belastinggrens: Als je in loondienst bent en bijverdient, telt dat inkomen op bij je hoofdinkomen. Je betaalt dan belasting in de hoogste schijf die op jouw totale inkomen van toepassing is. Dat kan de nettowinst flink verlagen.
De toeslagengrens: Dit is misschien wel de gevaarlijkste valkuil. Als je zorgtoeslag, huurtoeslag of kindgebonden budget ontvangt, kan een stijging van je inkomen die toeslagen deels of volledig laten vervallen. Bereken vooraf via de website van de Belastingdienst hoeveel je toeslag verandert bij een hoger inkomen, zodat je niet netto slechter af bent dan gedacht.
Reële bijverdienste-opties per profiel: mensen in loondienst kunnen denken aan avond- of weekendwerk in de horeca of retail. Zzp’ers kunnen klussen buiten hun vaste opdrachtgever zoeken. Herintreders kunnen beginnen met vrijwilligerswerk dat snel leidt tot een betaalde functie in dezelfde organisatie.
Toeslagen: laat je geen geld liggen
Zolang je onder modaal verdient, heb je mogelijk recht op toeslagen die je netto-inkomen direct verhogen. Veel mensen laten dit geld onnodig liggen omdat ze niet weten dat ze er recht op hebben, of omdat ze de aanvraag te ingewikkeld vinden.
- Zorgtoeslag: Voor vrijwel iedereen met een laag of modaal inkomen beschikbaar. Controleer via de Belastingdienst of jouw inkomen en huishouden in aanmerking komen.
- Huurtoeslag: Als je in een huurwoning woont met een huur onder de maximumgrens, kan dit honderden euro’s per maand schelen.
- Kindgebonden budget: Heb je kinderen? Dan kun je naast de kinderbijslag ook dit budget ontvangen, afhankelijk van je inkomen en het aantal kinderen.
Ga naar mijntoeslagen.nl en vul je gegevens in. Het duurt een kwartier en kan je direct meer financiële ruimte geven.
Maak een 90-dagenplan
Concrete verandering vraagt om concrete stappen. Verspreid over drie maanden ziet een realistisch plan er zo uit:
Stap 1 (deze maand, juli): Bereken precies of je onder modaal zit. Controleer of je alle toeslagen ontvangt waar je recht op hebt. Bepaal je profiel uit de vier hierboven.
Stap 2 (volgende maand): Onderneem de snelste actie die bij je profiel past. In loondienst: vraag een salarisspreekuur aan of bereid je onderhandeling voor. Parttime: vraag bij je werkgever naar uitbreidingsmogelijkheden. Zzp’er: stuur een voorstel voor tariefverhoging aan je belangrijkste opdrachtgever. Werkzoekende: spreek een afspraak met je werkcoach of bekijk het scholingsaanbod van het sectorfonds in jouw vakgebied.
Stap 3 (maand drie): Evalueer het resultaat. Heb je een verhoging gekregen? Hoeveel uren kun je uitbreiden? Is er een opleiding die je start? Als de snelste route niet heeft gewerkt, ga je naar de volgende optie in de keuzeboom, meer uren, een andere sector of bijscholing.
Meet je voortgang simpel: schrijf op wat je bruto verdiende op 1 juli en vergelijk dat over drie maanden. Zelfs een kleine stijging laat zien dat je beweegt.
Weten of je onder modaal verdient is de eerste stap, maar het wordt pas nuttig als je er iets mee doet. De opties lopen uiteen: een gesprek met je werkgever, meer uren draaien, een gerichte cursus volgen of alsnog toeslagen aanvragen waar je recht op hebt. Welke route het meeste oplevert, hangt af van je contract, sector en persoonlijke situatie.
Begin met het narekenen van je eigen inkomen. Tien minuten werk, en je weet precies waar je staat.
