Je stuurt je eerste factuur als zzp’er en dan komt de vraag die bijna elke zelfstandige vroeg of laat krijgt: moet ik me eigenlijk wel verzekeren, en zo ja, waarvoor? Want niemand die het voor je uitzoekt, en het aanbod is enorm. Arbeidsongeschiktheid, aansprakelijkheid, rechtsbijstand, pensioen: leveranciers weten je te vinden. In dit artikel zie je precies wat wettelijk verplicht is, wat de moeite waard is en wat je gerust kunt laten liggen.

Wat is er wettelijk verplicht voor zzp’ers?

Laten we beginnen met het goede nieuws: als zzp’er ben je wettelijk gezien vrijwel nergens toe verplicht wat betreft verzekeringen. Er is één uitzondering, en die geldt niet voor iedereen.

Rij je als zzp’er met een auto, bestelbus of ander motorvoertuig voor je werk? Dan ben je verplicht een WA-verzekering (aansprakelijkheidsverzekering voor motorvoertuigen) af te sluiten. Dat geldt overigens voor iedereen in Nederland, zzp’er of niet. Schade die je met je voertuig aan anderen veroorzaakt, moet gedekt zijn.

Voor de rest is er geen wettelijke verplichting. Maar dat betekent niet dat je niets nodig hebt. Als zelfstandige sta je er namelijk wel echt alleen voor als er iets misgaat.

De verzekeringen die je bijna zeker nodig hebt

Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)

Dit is verreweg de belangrijkste verzekering voor de meeste zzp’ers, en meteen ook de duurste. Een AOV keert uit als je door ziekte of een ongeluk niet meer kunt werken. Als je in loondienst bent, bouw je via je werkgever rechten op bij langdurige ziekte. Als zzp’er heb je dat niet. Je stopt met werken, je omzet droogt op, en de vaste lasten lopen gewoon door.

Stel je voor: je bent grafisch ontwerper in Amsterdam en je valt van de trap. Je hebt een gebroken pols en kunt zes weken niet werken. Zonder AOV is dat zes weken zonder inkomen. Bij langdurige ziekte, zoals een burn-out of een chronische aandoening, kan dat jaren duren.

Een AOV is niet goedkoop. Afhankelijk van je leeftijd, beroep en het gewenste uitkeringsbedrag betaal je al snel €150 tot €400 per maand. Werk je in een risicovoller beroep, zoals bouwvakker of verpleegkundige, dan ligt de premie hoger dan voor een tekstschrijver achter een bureau.

Let bij het afsluiten op drie dingen: de wachttijd (hoe lang moet je ziek zijn voordat de verzekering uitkeert), de uitkeringsduur (hoe lang krijg je geld) en de definitie van arbeidsongeschiktheid (mag je nog ander werk doen?).

Heb je een kleine financiële buffer van zes tot twaalf maanden? Dan kun je kiezen voor een langere wachttijd, bijvoorbeeld 3 tot 6 maanden, om de premie te drukken.

Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV)

Maak je als zzp’er fouten in je werk die de opdrachtgever schade berokkenen? Dan kan die opdrachtgever jou aansprakelijk stellen. Een BAV dekt die beroepsfouten. Denk aan een boekhouder die een belastingfout maakt, een it-consultant die per ongeluk een verkeerde instelling doorvoert waardoor een systeem uitvalt, of een fotograaf die de trouwfoto’s kwijtraakt.

Sommige opdrachtgevers vragen je contractueel om een BAV te hebben voordat ze met je in zee gaan. Groot overheidsprojecten doen dit bijna altijd. Werkt iemand voornamelijk voor particulieren of doet je werk nauwelijks schade als er iets fout gaat? Dan is de afweging anders.

De premie ligt voor de meeste zzp’ers tussen de €30 en €100 per maand, afhankelijk van je beroep en de gewenste dekking.

Zakelijke aansprakelijkheidsverzekering (AVB)

Dit is iets anders dan de BAV. Een zakelijke aansprakelijkheidsverzekering dekt schade aan personen of spullen van anderen, veroorzaakt tijdens je werk. Bijvoorbeeld: je bent schilder en je morst verf over de dure laptop van je klant. Of je stapt als thuiszorgmedewerker per ongeluk over iemands bril.

Deze verzekering is betaalbaar, vaak al verkrijgbaar voor €10 tot €30 per maand, en de risico’s die het dekt zijn heel concreet. Veel zzp’ers met een uitvoerend beroep raden we aan om hier serieus naar te kijken.

Verzekeringen die soms zinvol zijn

Rechtsbijstandverzekering

Juridische conflicten kunnen zzp’ers duur komen te staan. Een klant die niet betaalt en je moet naar de rechter of een meningsverschil over een contract. Een rechtsbijstandverzekering betaalt de juridische kosten en biedt vaak ook telefonisch advies van een jurist.

Of dit slim is, hangt af van je situatie. Werk je met grote opdrachtgevers en complexe contracten? Dan is de kans op juridische problemen groter en is deze verzekering het overwegen waard. Doe je klusjes voor vrienden of kleine bedragen? Dan is het minder urgent.

Ziektekostenverzekering (aanvullend)

Als Nederlander ben je al verplicht een basisverzekering te hebben. Maar als zzp’er zonder werkgeversbijdrage betaal je het volledige bedrag zelf. Een aanvullende verzekering voor bijvoorbeeld tandartszorg, fysiotherapie of brillen kan de moeite waard zijn, maar bekijk goed wat je daadwerkelijk gebruikt. Veel mensen verzekeren zich voor dingen die ze nauwelijks claimen.

Pensioenopbouw

Strikt genomen is dit geen verzekering, maar het hoort wel bij je financiële bescherming als zzp’er. Als zelfstandige bouw je niets op via een werkgever. Je kunt zelf sparen via een bankspaarrekening, beleggen of gebruik maken van fiscale mogelijkheden zoals de oudedagsreserve. Doe je hier niets mee, werk je tot je tachtigste of kom je arm de ouderdom in.

Verzekeringen die je waarschijnlijk kunt overslaan

Niet alles wat aangeboden wordt, is ook nuttig. Een paar voorbeelden van verzekeringen waarbij je kritisch mag zijn:

  • Inboedelverzekering voor thuiswerkers: je privé inboedelverzekering dekt je thuiskantoor soms al. Check dit eerst voor je een aparte zakelijke inventarisverzekering afsluit.
  • Creditcardverzekeringen: worden vaak standaard aangeboden bij zakelijke creditcards, maar de dekking is zelden relevant voor gewone zzp-situaties.
  • Uitvaartverzekering op jonge leeftijd: als je jong bent en geen gezin hebt om voor te zorgen, is dit minder urgent dan andere risico’s.

De vuistregel: verzeker alleen risico’s die je zelf financieel niet kunt opvangen. Een beschadigde muis van €30 vervang je zelf. Een jaar niet kunnen werken door een hernia, dat is een ander verhaal.

Hoe vergelijk je verzekeringen als zzp’er?

Begin bij een onafhankelijke vergelijkingssite of een verzekeringsadviseur die niet gebonden is aan één aanbieder. Kijk niet alleen naar de premie, maar ook naar de voorwaarden. Wat is wel gedekt en wat niet? Zijn er uitsluitingen voor bestaande aandoeningen? Hoe is de klantenservice beoordeeld?

Sommige beroepsverenigingen bieden collectieve verzekeringen aan voor leden, wat voordeliger kan uitpakken. Als je lid bent van een branchevereniging, is dat het eerste om te checken.

Heb je meerdere verzekeringen nodig? Sommige aanbieders bieden pakketdeals aan waarbij je de AOV, BAV en AVB combineert. Dat kan overzichtelijk zijn, maar vergelijk altijd of je onderdelen los goedkoper uitkomt.

Als zzp’er ben je wettelijk nauwelijks verplicht iets te verzekeren, behalve je auto. Maar dat wil niet zeggen dat je zonder kunt. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering is voor de meeste zelfstandigen het belangrijkst, omdat ziekte of een ongeluk je inkomen direct kan stilleggen. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering is slim als je werk fouten kan veroorzaken met financiële gevolgen voor klanten. En een zakelijke aansprakelijkheidsverzekering is betaalbaar en dekt concrete, alledaagse risico’s.

Iemand die thuis websites bouwt, heeft andere risico’s dan een loodgieter die bij mensen over de vloer komt. Begin met de grootste risico’s, de dingen die je echt niet zelf kunt opvangen, en bouw van daaruit verder.