Je hebt een huurder gevonden, de huurovereenkomst ligt klaar en de sleuteloverdracht staat gepland voor volgende week. Dan vraagt die huurder om het energielabel. Je zoekt het op en ziet dat het dateert uit 2015 en al meer dan een jaar geleden is verlopen. De overdracht gaat niet door. Naast het praktische probleem loop je ook het risico op een boete. Dit artikel legt uit wat de wet van je eist als particuliere verhuurder, wat een geldig energielabel kost en hoe je dit regelt voordat het misgaat.
Wat de wet van je eist als verhuurder
In Nederland ben je als verhuurder verplicht om bij elke nieuwe verhuur een geldig, geregistreerd energielabel aan de huurder te overhandigen. Die verplichting geldt niet alleen bij het tekenen van het contract, maar al bij de advertentie: zodra je een woning te huur aanbiedt, moet de energieklasse vermeld staan.
De verplichting geldt voor vrijwel alle zelfstandige en onzelfstandige woningen. Er zijn een paar uitzonderingen. Rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten zijn vrijgesteld, net als woningen die gesloopt gaan worden en tijdelijke bouwwerken met een gebruiksduur van minder dan twee jaar. Heb je een gewone tussenwoning, een portiekflat of een vrijstaand huis dat je verhuurt? Dan gaat de regel voor jou gelden.
Labelklasse als drempelwaarde: strenger dan je denkt
Het gaat niet alleen om het hebben van een label, maar ook om de klasse die erop staat. Voor huurwoningen in de vrije sector en de sociale sector gelden minimumnormen die stap voor stap worden aangescherpt. Voor sociale huurwoningen is al langer de lijn dat verhuurders richting label D of beter moeten werken. Als particuliere verhuurder van een vrije sectorwoning is het verstandig om te weten welk label jouw pand heeft, want het speelt ook een rol bij het puntensysteem voor huurprijsbescherming.
Een woning met een laag label (E, F of G) kan in het nieuwe woningwaarderingsstelsel minder punten opleveren, wat direct invloed heeft op de maximale huurprijs die je mag vragen. Hoe lager het label, hoe minder ruimte je hebt in je huurprijs. Dat raakt particuliere verhuurders dus dubbel: je hebt een wettelijke verplichting én een financieel belang om het label op peil te houden.
Hoe lang is jouw huidige label nog geldig?
Een energielabel is tien jaar geldig vanaf de datum van registratie in het systeem EP-Online. Is jouw label afgegeven in november 2016? Dan is het verlopen in november 2026. Precies nu dus. Controleer de vervaldatum dus altijd ruim van tevoren, zeker als je een mutatie verwacht.
Er zijn ook situaties waarbij een geldig label toch niet meer bruikbaar is. Heb je een verbouwing gedaan die de energieprestatie beïnvloedt, zoals nieuwe isolatie, een andere verwarmingsinstallatie of zonnepanelen? Dan is het verstandig een nieuw label aan te vragen, ook al is het oude technisch nog geldig. Bij een eigendomsoverdracht wordt soms ook een nieuw label gevraagd door de notaris of de nieuwe eigenaar.
Een gecertificeerd adviseur inschakelen
Een energielabel mag je niet zelf maken. Je hebt daarvoor een gecertificeerde EPA-adviseur nodig. EPA staat voor Energie Prestatie Advies. Je vindt erkende adviseurs via het officiële register op de website van RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) of via EP-Online.
Hoe gaat het in zijn werk? De adviseur maakt een afspraak voor een opname ter plaatse. Tijdens dat bezoek bekijkt hij of zij de woning: de isolatie van dak, vloer en gevels, het type beglazing, de verwarmingsinstallatie, ventilatie en eventuele duurzame energiebronnen. Dit duurt voor een gemiddeld appartement meestal 30 tot 60 minuten. Voor een grotere eengezinswoning kan het wat langer duren.
Na de opname verwerkt de adviseur de gegevens en registreert het label in EP-Online. Dat is de officiële database van de overheid. Vanaf dat moment is het label geldig en kun je het downloaden als pdf om aan je huurder te overhandigen. Van eerste contact tot geregistreerd label duurt het traject vaak één tot twee weken, afhankelijk van de agenda van de adviseur en hoe snel de opname ingepland kan worden.
Wat kost een energielabel?
De kosten variëren per adviseur, regio en woningtype. Als globale bandbreedte kun je het volgende aanhouden:
- Appartement (tot 80 m2): ongeveer 100 tot 175 euro
- Tussenwoning of hoekwoning: ongeveer 150 tot 225 euro
- Vrijstaande woning of grote eengezinswoning: ongeveer 200 tot 300 euro of meer
De prijs wordt beïnvloed door de reisafstand van de adviseur, de complexiteit van de woning en de snelheid waarmee je het label nodig hebt. Sommige adviseurs rekenen een spoedtoeslag als je het label binnen een paar dagen nodig hebt.
Zijn de kosten aftrekbaar? Als je de verhuurinkomsten aangeeft als resultaat uit overige werkzaamheden of als ondernemer, kun je de kosten van het energielabel in sommige gevallen als zakelijke kosten opvoeren. Raadpleeg een belastingadviseur voor jouw specifieke situatie, want dit verschilt per geval.
Boetes en handhaving
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is verantwoordelijk voor de handhaving van de labelplicht. Bij verhuur zonder geldig energielabel kan de ILT een boete opleggen. Die boete kan oplopen tot 405 euro per overtreding voor particuliere verhuurders. Voor bedrijfsmatige verhuurders liggen de bedragen hoger.
Hoe werkt handhaving in de praktijk? De ILT voert steekproeven uit en reageert op meldingen. En ja, huurders kunnen zelf een melding of klacht indienen als ze bij het aangaan van de huur geen geldig label hebben ontvangen. Dat maakt de relatie met je huurder er niet beter op, naast het financiële risico.
Slim plannen als je meerdere panden verhuurt
Heb je twee, drie of meer woningen in bezit? Dan loont het om het labelbeheer gestructureerd aan te pakken. Een paar praktische tips:
- Maak een eenvoudig overzicht (een spreadsheet is al genoeg) met het adres van elk pand, de datum van het huidige label en de vervaldatum. Zo zie je in één oogopslag welke labels de komende twaalf maanden verlopen.
- Plan de opname van meerdere woningen in op hetzelfde moment. Veel adviseurs geven korting bij meerdere woningen in dezelfde regio, zeker als ze op dezelfde dag langs kunnen komen.
- Combineer de labelopname met een leegstandsmoment of een mutatie. Op het moment dat een huurder vertrekt en de woning leegstaat, is een opname het minst verstorend.
Checklist voor de sleuteloverdracht
Voordat je de huurovereenkomst tekent en de sleutel overhandigt, moet je als particuliere verhuurder het volgende geregeld hebben:
Stap 1: Controleer of je een geldig energielabel hebt via EP-Online. Vul het adres in en kijk of het label nog niet is verlopen.
Stap 2: Is het label verlopen of ontbreekt het? Schakel dan direct een gecertificeerde EPA-adviseur in. Houd rekening met één tot twee weken doorlooptijd.
Stap 3: Download het energielabel als pdf uit EP-Online en bewaar het bij de documenten van de woning.
Stap 4: Zorg dat de energieklasse vermeld staat in de huuradvertentie. Dit is verplicht zodra je de woning te huur aanbiedt.
Stap 5: Overhandig het label bij het tekenen van de huurovereenkomst. Laat de huurder voor ontvangst tekenen of bevestig de overhandiging schriftelijk per e-mail. Zo heb je bewijs als er later vragen zijn.
Een geldig energielabel is een harde voorwaarde voordat je een huurder in de woning laat. De kosten vallen doorgaans mee: reken op 100 tot 300 euro, afhankelijk van de woning en de EPA-adviseur die je inschakelt. De procedure is overzichtelijk, maar de doorlooptijd kan oplopen als je er te laat bij bent. Zet de vervaldatum van elk label in je agenda, schakel op tijd een gecertificeerd adviseur in en zorg dat je bij de sleuteloverdracht alle documenten op orde hebt.
